Osmanlı Beyliği’nden Osmanlı Devleti’ne

Osmanlı Devleti, Osman oğulları beyliğinin sınırlarını genişletmesiyle birlikte 1299 yılında devlet statüsünü kazanmış ve devletleşmeye, büyümeye giden yolu büyük ölçüde açmıştır. Dur durak bilmeden ilerleyen bu güçlü devletin ortaya çıkışı var olan Osmanlı beyliğinin devamı niteliğini taşımaktaydı. Osmanlı beyliğinin devletleşen yapısını layığıyla açıklayabilmek için, Osmanlı toplumunun 13.yüzyıl ve öncesinde ne gibi şartlar altında hüküm sürdüğünü çözümlemek gerekir. Osmanlının beylik olmadan önceki sürecinde Moğol saldırıları sonucunda, Osmanlının devlet olmasında zemini hazırlayacak olan iki boydan biri olan kayı boyu önderlerinden Süleyman Şah, ilk olarak Erzincan ve Ahlat yakınlarına yerleşerek burada bir süre kalıp Halep üzerinden Horasana gitmek istedi ancak bu mümkün olmadı. Atıyla birlikte suya düşmesi sonucunda hayatını kaybetmesi sonucunda emrindeki aileler ne yapacaklarını bilemediklerinden dağıldı. Osmanlı’nın bir beylik iken devlete dönüşmesinin dönüm noktası da bu olaydır. Süleyman Şah’ın Sungur, Gündoğdu, Dündar ve Ertuğrul adında dört oğlu vardı. Sungur ve Gündoğdu yaşam savaşı vermenin güçlüğünü çekmemek adına Horasan’a geri döndü. Dündar ve Ertuğrul ise Erzurum Çukur Ovasına yerleşti. Yerleşme sırasında iki ordunun çatışmasına tanık olan bu iki kardeş, güçsüz olan tarafa yardım etmek istedi. Bu yardım teşebbüsü tam olarak onların Devlet olmasını sağlayan birinci dereceden etkendir. Güçsüz olan taraf Anadolu Selçuklu Devleti’dir ve savaştığı toplum ise Moğollardır. İki kardeşin yardımıyla savaşı kazanan Anadolu Selçuklu Devleti’nin önderi III.Alaeddin Keykubat kendisine yardım eden bu iki kardeşe kendi isteği üzerine Söğüt ve Domaniç’i verdi. (Bazı kaynaklarda ermeni dağlarının da verildiği söylenmektedir.) Babasının ölümüyle yılmadan savaşan ve genişleyen Ertuğrul vefat edince yerini oğlu Osman Gazi aldı ve zaman içerisinde III.Alaeddin Keykubat’ın vefatıyla Anadolu Selçuklu Devletinin yöneticiliğini üstlendi. Sınırları genişleterek Söğüt ve Domaniç’e yerleşim sağlandı. Orhan Gazi zamanında ise Osmanlı Devleti resmi olarak kurulmuş oldu. (Yine bir çok tarihçi ve kaynak tarafından kuruluş tarihi 1302 Koyunhisar Muharebesi olarak savunulur.)

osmanli-beyligi

Leave a Comment