Kösem Sultan Dönemi

Kösem Sultan, 14 yaşında İstanbul’daki Topkapı Sarayı’na gelerek Osmanlı tarihinin gidişatını baştan aşağı değiştiren, tarihin gördüğü en zeki kadın sultanlardan biridir. Kökeni tam olarak bilinmese de Bosna Beylerbeyi tarafından İstanbul’a gönderildiği için Rum ya da Boşnak olduğu rivayet edilmektedir. Saraya gelişinden kısa bir süre sonra padişah I. Ahmed’in gözdeleri arasına giren ve 15 yaşına geldiğinde haseki ünvanını alan Kösem Sultan, padişaha çok sayıda evlat vererek bu sıfatını korumuştur. Sadece haseki olmakla kalmamış aynı zamanda diğer tüm kadınları geride bırakarak I. Ahmed’e en yakın kişi olmuştur. I. Ahmet vefat edene kadar çocuklarıyla ilgilenen ve eşiyle dergahlara katılmak gibi aktivitelerde bulunan Kösem Sultan, eşinin vefatından sonra devlet işlerinde söz sahibi olabilmek için çaba göstermeye başlamıştır fakat tahtta bulunan I. Ahmed’in kardeşi I. Mustafa tarafından saraydan uzaklaştırılmıştır.

kosem sultan donemiTahta geçme sırası oğlu IV. Murad’a geldiğinde Topkapı Sarayı’na valide sultan ünvanıyla dönen Kösem Sultan, oğlunun küçük yaşta tahta çıkma avantajını kullanarak ülkeyi perde arkasından yönetmeye başladı. Bu dönemden itibaren de tahta gelen diğer oğullarının ve torunlarının dönemlerinde de gücünü koruyarak padişahlar üzerindeki etkisini devam ettirdi. Yaptığı işler ve karıştığı konular o dönemde bir kadının karışmasının imkansız olduğu alanlardı. Örneğin divan toplantılarına bir kadının katılması kesinlikle yasak olmasına rağmen Kösem Sultan, perde arkasından tüm toplantıları dinlerdi. Dış ilişkilerde etkin olan ilk ve tek kadın sultan oldu. Örneğin dönemin İngiltere kraliçesi ile karşılıklı görüşmeler ve mektuplaşmalar gerçekleştirerek birbirlerine hediyeler bile gönderdiler. Torunu IV. Mehmet döneminde kendi gelini ve aynı zamanda IV. Mehmet’in de annesi olan Turhan Hatice Sultan tarafından haremde boğularak öldürülünceye kadar da etkisini sarayın her köşesinde göstermiştir. Ölümü kadınlar saltanatı adı verilen dönemi kapatarak yerini Köprülü sadrazamlar dönemine bırakmıştır. Yükselme devrinin sonlanarak duraklama dönemine geçiş gerçekleşmesi de bu döneme gelmektedir.

kosem-sultan-donemi