4. Mehmed (Avcı)

2 Ocak 1642’de İstanbul’da doğan Mehmed babası İbrahim’in bir isyan sonucu tahttan indirilmesiyle Ağustos 1648’de sultan oldu. Yaşının küçük olması, yönetime babaannesinin ve annesinin karışmasına sebep olmuştur. İki hatun arasındaki bu mücadele 1651 yılında Kösem Sultan’ın, Mehmed’in validesi Hatice Turhan Sultan’ın adamları tarafından öldürülmesi ile son bulmuştur.

1653 yılında Sadrazam Tarhuncu Ahmet Paşa tarafından devletin mali sorunlarına yönelik hazırlanan rapor ile bu problemler yavaş yavaş ortadan kalkmaya başlamıştır. Problemlerin çözüm şekli olarak gereksiz giderleri ortadan kaldırma yöntemini seçen Paşa, bazı kesimlerin tepkisini çekmiştir. Aynı yıl içerisinde Paşa ile padişahın arasına fitne sokulmuş ve Tarhuncu Ahmet Paşa idam edilmiştir. 1656 yılında mali düzenlemelere tepki olarak İstanbul’da isyan çıkmıştır. Vaka-i Vakvakiye olayı olarak bilinen bu isyanda, isyancılar tarafından idam edilen kurbanlar Atmeydanı’ndaki bir çınar ağacına asılmışlardır. İsyanın ismi de buradan gelmektedir. Aynı yılın Haziran ayında Venedikliler ile Çanakkale Boğazı’nda yapılan savaşta donanma büyük bir yenilgi almıştır ve Bozcaada, Semendirek ve Limni adaları Venediklilerin eline geçmiştir. Bir süre sonra bazı bölgeler geri alınmış ve sadrazamlığa Köprülü Mehmet Paşa getirilmiştir. Köprülü Mehmet Paşa’nın yönetimi ile isyanlar bastırılmış ve kaybedilen toprakların bir kısmı geri alınmıştır.

Köprülü’nün ölümünden sonra sadrazamlığa Fazıl Ahmet Paşa getirldi ve Avusturya üzerine bir sefere çıkıldı. İmzalanan antlaşma ile barış sağlandıktan sonra Lehistan Seferi’ne çıkıldı. Bu sefer de 1672 yılında imazalan barış antlaşmasına kadar sürmüştür. Antlaşma imzalandıktan sonra Lehler şartlara uymamış ve tekrar sefere çıkan Osmanlı kuvvetleri 3 yıl daha Leh kuvvetleri ile mücadele etmişlerdir. 1676 yılında Köprülü ailesi ile bağlantılı Merzifonlu Kara Mustafa Paşa sadrazamlığa getirilmiştir.

Rusların üzerine defere çıkan padişah komutasındaki ordu 1678 yılında Çehrin Kalesi’ni almıştır. 1681 yılında Rusya ile barış antlaşması imzalanmıştır. 1683 yılında Avusturya üzerine sefere çıkan ordu 1683 yılında Merzifonlu Kara Mustafa Paşa komutasında Viyana’yı kuşatmıştır. Kuşatma uzun sürmüş ve Kırım birliklerinin Viyana’ya yardım için gelen Leh kuvvetlerini tutamaması üzerine iki ateş arasında kalma tehlikesi olan ordu kuşatmayı kaldırmak zorunda kalmıştır. Bu başarısızlığın sebebinin Merzifonlu Kara Mustafa Paşa olduğunu düşünen padişahta paşayı idam ettirmiştir. Bu mağlubiyet sonrası Osmanlının eski gücüne sahip olmadığını gören Kutsal İttifak orduları saldırıya geçmiştir. Avusturya, Lehistan ve Venedik orduları Estergon, Budin, Mora, Atina’yı almıştır. 1687 yılında da Mohaç meydanında yapılan savaşta Osmanlı Avusturya karşısında büyük bir yenilgi almıştır. Aynı yılın 8 Kasım günü padişah 4.Mehmet tahttan indirilmiş ve yerine 2. Süleyman getirilmiştir.

6 Ocak 1693’teki vefatına kadar Edirne Sarayı’nda kalan 4.Mehmed’in mezarı Yeni Cami’dedir.